Wat is het capaciteitstarief?

Het capaciteitstarief in België: maandpiek en peakshaving

Het capaciteitstarief is een onderdeel van je nettarieven op de energierekening, gebaseerd op de maximale hoeveelheid stroom die je tegelijkertijd verbruikt.

Je elektriciteitsfactuur bestaat grofweg uit drie stukken: energie (wat je leverancier aanrekent), netkosten (distributie en transport) en heffingen. Het capaciteitstarief hoort bij die netkosten. Het is dus geen “nieuwe belasting” bovenop je verbruik, maar een manier om te betalen voor hoe zwaar je het net op piekmomenten belast.

Denk aan water: je betaalt niet alleen voor de liters die uit de kraan komen, maar ook voor de dikte van de leiding die nodig is als iedereen tegelijk doucht. Bij elektriciteit is dat “leidingwerk” het net, en je maandpiek zegt iets over hoe dik die leiding voor jouw huishouden moet zijn.

Waarom heeft Vlaanderen het capaciteitstarief ingevoerd?

We kunnen het net natuurlijk overal zwaarder maken, maar dat is traag en duur. Vlaanderen stuurt daarom op pieken: als meer gezinnen hun hoogste kwartierverbruik wat afvlakken, blijft het net stabieler en dalen de kosten voor iedereen.

Voor wie het geldt het capaciteitstarief?

Met een digitale meter wordt je piek automatisch gemeten. Met een analoge meter werkt het anders (vaak met een verbruiksprofiel), en er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij sociaal tarief.

Hoe wordt je maandpiek gemeten?

Je digitale meter kijkt niet naar “het hoogste secondepiekje”, maar naar kwartiergemiddelden. Elk kwartier telt hij hoeveel energie je afneemt (kWh) en rekent dat om naar vermogen (kW). De simpele formule is: kW = kWh / 0,25u.

Voorbeeld: je zet de oven (2 kW) en kookplaat (3 kW) tegelijk aan en je EV laadt aan 7 kW. Samen is dat 12 kW. Als dat 15 minuten zo blijft, verbruik je 12 kW x 0,25u = 3 kWh in dat kwartier. De meter ziet dan: 3 kWh / 0,25u = 12 kW kwartiervermogen. Belangrijk detail: voor het capaciteitstarief telt je afname van het net. Injectiepieken van zonnepanelen (terugleveren) verhogen je capaciteitstarief dus niet.

Maandpiek en ‘gemiddelde maandpiek’: wat zie je in Mijn Fluvius?

De maandpiek is gewoon het hoogste kwartiervermogen (afname) dat je in die maand haalt. In Mijn Fluvius zie je die maandpieken terug, en daarnaast vaak ook de “gemiddelde maandpiek”: een gemiddelde over meerdere maanden, waarmee je netkost berekend wordt. Zo wordt 1 slecht kwartier niet meteen je hele jaarverhaal, maar het blijft wel zinvol om pieken te beperken.

Houd rekening met het minimum van 2,5 kW

Zelfs als je extreem “braaf” verbruikt, rekent men met een minimum van 2,5 kW. Met andere woorden: onder 2,5 kW zakken helpt niet meer, maar boven 2,5 kW pieken vermijden wel. Precies daar speelt een thuisbatterij zijn rol: energiestromen slim afvlakken in plaats van brute toestellen uit te zetten (meer uitleg over hoe energiestromen werken en wat een thuisbatterij voor je doet).

Hoe bereken je jouw capaciteitstarief?

Van ‘een paar euro’ tot ‘au’ bij EV/warmtepomp

Het capaciteitstarief voelt soms vaag, tot je het mechanisme ziet: je betaalt (deels) op basis van je gemiddelde maandpiek. Simpel gezegd

• Tarief per kW in jouw netgebied x je (gemiddelde) maandpiek in kW

En dat tarief verschilt per netgebied en per jaar. Daarom werken we met bandbreedtes: veel gezinnen komen grofweg op 150 tot 250 euro per jaar uit, maar met zware verbruikers kan dat snel hoger.

Belangrijk detail: elke kW die je piek daalt, werkt een heel jaar door. 1 kW minder piek is dus niet “eenmalig” – het tikt elke maand mee in je gemiddelde.

Rekenvoorbeeld 1: doorsnee gezin zonder grootverbruikers

Stel: je maandpieken zitten rond 3,5-4,5 kW (koken, wasmachine, droogkast). Dan land je vaak in die eerder genoemde vork van 150-250 euro/jaar. Hier is spreiden meestal al voldoende: niet alles tegelijk.

Rekenvoorbeeld 2: EV-laden of warmtepomp zonder spreiding

Laad je een EV aan 7,4 kW terwijl de oven en droogkast draaien? Of springt je warmtepomp net dan bij? Dan schiet je kwartierpiek omhoog en krijg je het “au”-effect: je betaalt niet voor extra kWh, maar voor die hogere piek – een heel jaar lang.

Welke parameters bepalen jouw capaciteitstarief?

Wil je je eigen situatie snel inschatten? Kijk naar: (1) je hoogste kwartierpiek, (2) je grootste toestellen (EV, warmtepomp, kookplaat), (3) je gewenst piekplafond. Tariefvragen bundelen we op onze FAQ; wil je dat we even meekijken naar jouw cijfers, neem contact op voor advies op maat.

Peak shaving in mensentaal: zo duw je je piek omlaag zonder comfort te verliezen

Ken je die Vlaamse avondspits? Je komt thuis, zet pasta op (kookplaat), de droogkast draait, de boiler springt aan, en intussen plug je de EV in. Voeg daar een warmtepomp aan toe en je maandpiek schiet omhoog. Net daarom werkt “spreid je verbruik” pas echt als je weet wat meestal de piek maakt: koken, droogkast, boiler, EV-laden en warmtepomp.

De 5 piek-makers in Vlaamse woningen (koken, droogkast, boiler, EV, warmtepomp)

In de praktijk zijn het zelden tientallen kleine verbruikers, maar een paar grote toestellen tegelijk. Wie de grootste 2 combineert op hetzelfde moment, maakt bijna altijd de piek. Daar kan je dus het snelst winst pakken – zonder kouder te wonen of minder te koken.

Gedrag vs automatisatie: wat levert het snelst winst op?

Wij zien dat deze volgorde het meest oplevert:

• Combineer slim: kook wanneer de droogkast niet op volle toeren draait.
• Programmeer de boiler en was-droog naar dalmomenten (of overdag met zonnepanelen).
• Laad trager je EV (lager vermogen, langer laden) – vaak de grootste hefboom.
• Vermijd “alles aan na 18u”: warmtepomp, oven en EV tegelijk is vragen om een piek.
• Meet eerst je echte pieken en pas dan aan.

Wil je het automatisch laten afvlakken? Dan doet een thuisbatterij peak shaving voor je: ze levert bij tijdens de avondspits, zodat je comfort gelijk blijft.

Piekdoel kiezen: 2,5 kW (minimum) vs realistisch doel (bv. 3,5–4,5 kW)

2,5 kW is het minimum waar het capaciteitstarief mee rekent, maar voor veel gezinnen is 3,5-4,5 kW een realistischer doel: haalbaar, zonder “leven op schema”. Begin met 4 kW, evalueer een maand, en stuur bij op basis van metingen.

Hoe temt een Sessy thuisbatterij het capaciteitstarief?

Ontladen om netafname te knijpen

Bij het capaciteitstarief in België draait het vooral om piekvermogen (kW), niet om “zo veel mogelijk kWh besparen”. Een Sessy thuisbatterij helpt daarom vooral door die korte, dure vermogenspieken af te vlakken. Denk aan koken terwijl de warmtepomp draait: in plaats van extra kW van het net te trekken, ontlaadt de batterij gericht mee zodat je netafname lager blijft. Dat is smart efficiency: niet continu op volle kracht laden en ontladen, maar precies ingrijpen wanneer het telt. Zo werkt Sessy als Belgium-ready peak manager: rustig, correct en afgestemd op onze netregels.

Samenwerking met zonnepanelen

Met zonnepanelen is het schema simpel (en logisch): PV -> huis -> batterij -> net. Overdag gaat je zonnestroom eerst naar je verbruik, daarna naar de batterij. Pas als er dan nog overschot is, gaat het richting net. En ’s avonds? Dan kan de batterij jouw huis voeden, zodat je minder (en vooral minder piekerig) van het net vraagt. Meer detail vind je bij hoe Sessy werkt.

Samenwerking met EV-laden

Een EV kan in één klap een stevige kW-piek veroorzaken. Onze buurttip: combineer slim (trager) laden met batterij-ondersteuning. Dan laad je comfortabel door, zonder dat je maandpiek meteen omhoog schiet. Dat voelt vaak beter dan “alles zo snel mogelijk” en daarna schrikken van de netkosten.

Een batterij is geen wondermiddel voor elke piek

Een thuisbatterij kan geen magie: als je tegelijk inductie, oven, sauna en een snellader aanzet, kom je nog altijd in hoge vermogens terecht. Sessy temt pieken, maar de grootste winst zit in slim aansturen en realistische verwachtingen. Lees meer over de Sessy thuisbatterij en wanneer ze het meeste oplevert.

Waar let je in België op bij installatie en netkoppeling?

Waarom de digitale meter en meetdata de basis vormt van alles

In België draait slim sturen rond je digitale meter. Die registreert je kwartierpieken – en net die pieken wegen door in het capaciteitstarief. Een thuisbatterij kan alleen correct pieken afvlakken als hij de juiste meetdata krijgt en snel genoeg mag reageren. Daarom kijken we altijd: is je meter actief, is de communicatie correct, en kan de sturing netjes volgen zonder “gissen” op basis van gemiddelden?

Keuring en normen in gewone mensentaal (AREI)

“Compliant” is voor ons geen marketingbadge. Het is een voorwaarde voor veiligheid in je woning en stabiliteit op het net. De keurder verwacht o.a. een correcte elektrische aansluiting, juiste beveiligingen, schema’s en een installatie die gebouwd is volgens het AREI. Je installateur moet dus niet enkel “monteren”, maar ook de documentatie en afstelling op orde hebben. Praktisch? Bekijk onze FAQ over keuring en plaatsing.

Netcode/omvormer-eisen en instellingen (Synergrid)

Synergrid-eisen bepalen hoe een omvormer zich gedraagt bij spanningsschommelingen of netproblemen. Dat lijkt gedoe, maar het voorkomt onveilige situaties en boetes of herkeuring achteraf. Wij vinden: liever één keer juist ingesteld dan jaren onzekerheid. Twijfel je of jouw aansluiting past? Contacteer ons – dan checken we het nuchter en eerlijk.